Zrozumieć własność intelektualną

Własność intelektualna (Intellectual Property, IP) dotyczy nas każdego dnia.
Podstawowa świadomość i zrozumienie jej istoty jest ważne dla nas wszystkich – konsumentów, studentów, inżynierów, badaczy, prawników, polityków i menedżerów.

Własność intelektualna obejmuje własność przemysłową, której przedmiotem jest ochrona praw wyłącznych związanych z działalnością przedsiębiorstw (prawo autorskie, patent, prawo ochronne na wzór użytkowy, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego) oraz własność naukową, literacką i artystyczną.

IP odgrywa bardzo ważną rolę we współczesnej opartej na wiedzy i zglobalizowanym rynku gospodarce. Zarówno start-upy, średnie, jak i duże firmy, poprzez ochronę IP zapobiegają kopiowaniu własnych produktów, a więc czerpaniu korzyści przez konkurentów z własnych badań oraz inwestycji.

Ochrona własności intelektualnej może odbywać się w dwojaki sposób. Pierwszy z nich polega na uzyskaniu praw wyłącznych, na podstawie przepisów:

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z 16 kwietnia 1993 r.,
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 4 lutego 1994 r.,
Ustawa Prawo własności przemysłowej z 30 czerwca 2000 r.,
Ustawa o ochronie baz danych z 27 lipca 2001 r.

Drugi, nie oparty na przepisach, to ochrona w formie tzw. wiedzy utajonej. W tym przypadku przedsiębiorca nie spełnia ustawowych wymagań formalnych, a jego zadanie polega na dopilnowaniu, by know-how czy innowacje pozostawały poufne.

Jeden produkt – wiele praw własności intelektualnej

Wynalazca może korzystać łącznie z wszystkich praw własności intelektualnej, w celu jak najlepszej ochrony innowacji.

Na przykład firma może uzyskać patent na wymyślone i wypracowane rozwiązanie techniczne zastosowane w produkcie. Może zdecydować się na zachowanie niektórych aspektów procesu produkcyjnego, czy wdrożonych procedur w tajemnicy. Chronić cechy produktu związane z wyglądem jako wzór przemysłowy. Może, dla tego samego produktu, zarejestrować nazwę, logo, slogan reklamowy oraz domenę internetową.

Kiedy chronić

Chcąc przyciągnąć inwestorów wynalazek musi oferować potencjał do generowania dochodu. Większość innowacji (zwłaszcza tych technicznych) wymaga znacznych inwestycji jeszcze przed wyprodukowaniem i użyciem. Dlatego, już na etapie badań niezbędna jest jego ochrona.
W przypadku jej braku, konkurencja może oferować te same produkty lub usługi po niższej cenie – dzięki temu, że uniknęła inwestycji na badania i rozwój. Stąd, bez ochrony własności intelektualnej żaden innowacyjny projekt nie jest opłacalnych, bo każdy może kopiować interesujący go projekt, czy wzorować się na technologii.

Dlatego właśnie innowatorzy powinni korzystać z ochrony IP, aby chronić swoje wynalazki, projekty, marki, dzieła artystyczne, słowem wytwory własnej pracy i kreatywności. System IP zapewnia im prawa wyłączne do kontrolowania produktu, jego produkcji oraz narzędzia do walki z towarami inspirowanymi, czyli podróbkami.

Od czego zacząć?

Twórca innowacji powinien przede wszystkim zweryfikować, czy podobna technologia nie jest chroniona przez inne podmioty, a nazwa marki nie jest zarejestrowana jako znak towarowy.
Możliwe są samodzielne poszukiwania w bazach internetowych Urzędu Patentowego RP lub bazach międzynarodowych.

Jeśli wynalazca, grafik, designer posiada jedynie podstawową wiedzę na temat własności intelektualnej warto zasięgnąć profesjonalnej porady. Z pomocą rzecznika patentowego precyzyjnie odpowiedzą na pytania:

Czy wynalazek jest nowatorski i ma zdolność patentową?

Czy może naruszać inne patenty?

Czy są firmy, które mogą być zainteresowane licencjonowaniem nowej technologii?

Jakie zapisy powinna zawierać umowa licencyjna?

Czy mój znak towarowy narusza prawa innych, zarejestrowanych już znaków?

Itd.

Działaj

Wynalazki, procedury i know-how to fundament przewagi konkurencyjnej firmy. Dlatego ich bezpieczeństwo powinno być dla firmy kluczowe.
Zalecamy, by przechowywać szczegółowe informacje na temat własności intelektualnej firmy w jednym miejscu oraz na bieżąco monitorować poczynania konkurentów i decydować o potrzebie ochrony własnych produktów.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *