Wykorzystanie domeny publicznej to nie tylko oszczędność – to przewaga kreatywna.
Twórz, inspiruj, sięgaj po klasykę i działaj zgodnie z prawem! Każdego roku kolejne dzieła stają się dostępne bez ograniczeń prawnych, gdy wchodzą do domeny publicznej. 

Co to jest domena publiczna?  

I dlaczego warto?

To wyjątkowa okazja, aby wprowadzić te dzieła do swoich projektów – od marketingu po design. Jednak pamiętaj, że regulacje różnią się w zależności od kraju, co wymaga ostrożności. 

Kiedy utwór trafia do domeny publicznej?

Zasada, którą warto znać, zanim coś wykorzystasz

Ochrona majątkowych praw autorskich nie wygasa w dniu śmierci twórcy, lecz z końcem roku kalendarzowego, w którym mija określony czas od jego śmierci.

Dla przykładu:
Jeśli twórca zmarł 15 czerwca 2000 r., to 70-letni okres ochrony zaczynamy liczyć od 1 stycznia 2001 r., a jego utwory przejdą do domeny publicznej 1 stycznia 2071 r.

To ważne, ponieważ wiele osób błędnie zakłada, że ochrona mija „dokładnie po 70 latach od daty śmierci”. 

Pamiętaj również, że mamy różne daty w zależności od państwa jak i czasu powstania lub publikacji utworu.

Gdzie szukać więcej inspiracji?

Pełny spis dzieł, które przeszły w tym roku do domeny publicznej, znajdziesz w Wikipedii tutaj: Lista utworów w domenie publicznej w 2026 roku.   

Niektóre to prawdziwy “rarytas” choć mogą wymagać współczesnego “obrobienia”. Nie strać tej okazji, te dzieła potrafią inspirować do niesamowitych produktów, biznesów. Przypominamy tylko aby korzystać z nich legalnie (poprawnie) sprawdzić dokładnie co przeszło i jak chcę tego używać, jak oznaczać mam utwory itd.  

Pozycja  nr 4 z naszych rekomendacji jest uzupełniona o słynne biznesowe inspiracje. Tu zajrzyj koniecznie.

Nasze wybory – inspiracje: domena publiczna na 2026 rok

1. Albert Einstein
Cytaty, dokumenty, listy, dzieła. W maju 2022 roku fragment rękopisu listu Einsteina, zawierający jego słynne równanie E = mc², został sprzedany na aukcji za 1,2 miliona dolarów.

To najlepiej pokazuje, jak ogromną wartość – także symboliczną – mają jego słowa i idee. Dziś, gdy część jego dorobku przechodzi do domeny publicznej, można je wykorzystywać nie tylko z szacunkiem, ale i w sposób twórczy – w edukacji, komunikacji i budowaniu marki opartej na wiedzy.

Źródło:  https://newatlas.com/collectibles/einstein-e-mc2-holograph-sale-1-2-million/#gallery:2?itm_source=newatlas&itm_medium=article-body

Swoją drogą nie czytałam jeszcze listów jakie przez ponad 20 lat pisali do siebie Maria Skłodowska-Curie i Albert Einstein. Pierwszy list datowany jest na rok 1911.  Co ciekawe pisali do siebie, każdy w innym języku i formie. Maria Skłodowska pisała po francusku, odręcznie, a Albert Einstein do niej po niemiecku, na maszynie. Opublikowane w ramach projektu o którym informacje znajdziecie tutaj: https://www.mmsc.waw.pl/listy-sklodowska-einstein/ 

Jeżeli ktoś czytał niech da znać jak ocenia tę pozycję

A o czym do siebie pisali? https://amu.edu.pl/nauka/popularyzacja-nauki-2/artykuly-popularyzacja-nauki/o-czym-pisali-do-siebie-maria-sklodowska-curie-i-albert-einstein

2. Agatha Christie
Uwaga tylko pierwsze utwory w domenie. W 2026 r. do domeny publicznej weszły tylko jej dzieła opublikowane przed 1955 r. w jurysdykcjach z krótszym okresem ochrony (np. USA dla utworów z 1930 r.), ale nie wszystkie powieści. Pełna swoboda dotyczy głównie wczesnych opowiada (w Kanadzie i krajach z ochroną 50-letnią). Styl retro, klimat tajemnicy – idealny do storytellingu i brandingu, może jakaś opowieść, film – kto wie? 

3. Jerzy Kossak
Konie, pejzaże, wojenne krajobrazy większość z nas doskonale pamięta. Obrazy wyraziste, styl historyczny i patriotyczny. Inspiracja do kolekcji, identyfikacji wizualnych i projektów z duszą, zapewne bardziej tradycyjnych.  

Jerzy Kossak, Żołnierz na patrolu, 1939, Źródło: https://polishartcorner.com/wp-content/uploads/2019/12/kossak-2.jpg

Jerzy Kossak, Polowanie, 1923, Źródło: https://www.bid.desa.pl/lots/view/1-2I357X/jerzy-kossak-polowanie-1923

4. Piet Mondrian

Tu warto się na chwilę zatrzymać dłużej, bo to naprawdę wyjątkowe źródło “biznesowej” inspiracji.

Twórczość Mondriana to kolor, geometria i nowoczesność w czystej postaci. Jego prace są niezwykle rozpoznawalne – zwłaszcza te oparte na prostokątnych formach i kontrastowych kolorach. Ale mało kto pamięta, że autor słynnych abstrakcji stworzył również bardziej organiczne dzieła, jak pełne ekspresji „Czerwone Drzewo”, które wykorzystaliśmy jako grafikę tytułową tego artykułu.

Jego styl od lat inspiruje twórców identyfikacji wizualnych, projektantów wnętrz i marek, które chcą łączyć estetykę z odwagą wizualną. Potwierdzają to liczne udane projekty komercyjne, które korzystały z jego języka form.

W 2026 roku do domeny publicznej przeszła m.in. „Composition II in Red, Blue, and Yellow” – jedno z najbardziej ikonicznych dzieł Mondriana. To idealny punkt wyjścia do projektów graficznych, opakowań, kolekcji ubrań, elementów wystroju czy materiałów promocyjnych.

Jeśli szukasz stylu, który od razu przyciąga wzrok i nadaje marce wyrazisty, artystyczny charakter – twórczość Mondriana to strzał w dziesiątkę.

Źródła: https://en.wikipedia.org/wiki/Composition_with_Red,_Blue_and_Yellow / https://www.wikiart.org/en/piet-mondrian/composition-a-1923

Przykłady zastosowania znalezione w Internecie – także te inspirowane: 

W 1965 roku francuski projektant mody, Yves Saint Laurent, zaprezentował kolekcję Mondrian; sześć sukienek koktajlowych obejmuje styl artysty, projekty sukienek nadal się objęte ochroną prawno-autorską.

Photographs of Yves Saint Laurent’s Mondrian Collection

Niesamowity przykład inspiracji sztuką w branży fashion. Tutaj więcej materiałów, zachęcam jeżeli jesteś z tej branży lub po prostu Cię to interesuje.

Źródło: https://museeyslparis.com/chroniques/la-revolution-mondrian

Twórczość Mondriana inspiruje nawet dzisiaj – foto Galen Crout – Unsplash

Źródło: https://plndesign.pl/sztuka/piet-mondrian-malarz-inspirujacy-projektantow-i-architektow/

Swoją drogą ciekawostka – Mondrian narysował ponoć także próbki bakteriologiczne do laboratorium w ramach badania cholery. W latach 1901-1920 naukowcy zaangażowani w to badanie otrzymali trzy Nagrody Nobla za wkład w naukę.

5. Pierwsze wersje Pluto (pierwotnie o imieniu Rover) – niewiarygodne, ile on ma lat!!!!

W 2026 roku do domeny publicznej trafiły pierwsze wersje dwóch kultowych postaci z historii animacji: Pluto i Betty Boop. Chodzi o ich oryginalne wersje z 1930 roku, które – choć dziś wyglądają nieco inaczej niż ich współczesne wcielenia – nadal są rozpoznawalne i nośne wizualnie. Późniejsze wersje są nadal chronione – dlatego uważajcie. 

Co to oznacza w praktyce?

• Można teraz tworzyć własne adaptacje, parodie czy interpretacje tych postaci, o ile odnosimy się do ich pierwotnego wyglądu i charakteru z 1930 roku.
  
• Nowe projekty graficzne, książki, gadżety, gry edukacyjne czy animacje z „klasycznym” Pluto lub Betty są legalne – o ile nie wchodzimy w zakres ochrony znaków towarowych. Znaki towarowe mogą być “wieczne” i np. dotyczyć imion postaci. Koniecznie trzeba to sprawdzić zanim zacznie się ich używać.
  
• To szansa na twórcze ożywienie dziedzictwa popkultury, szczególnie w kampaniach z nutką nostalgii lub retro stylistyką, nie ukrywam, że lubię takie – szczególnie stare plakaty.
  

Uwaga:
Ochrona znaków towarowych (np. nowsze wizerunki i logotypy Disney’a) nadal są ważne, dlatego po pierwsze trzeba sprawdzić, także szczegóły, o działać świadomie i gdy są wątpliwości po prostu poradzić się eksperta.

Zobacz film dot. tego co przeszło do domeny publicznej w roku 2026 m.in. Pluto: https://www.youtube.com/watch?v=ceNRGZWfySc

6. Fimy np. Morocco is a 1930 American pre-Code romantic drama film directed by Josef von Sternberg and starring Gary Cooper, Marlene Dietrich, and Adolphe Menjou.

Źródło:  tekst i grafika https://en.wikipedia.org/wiki/Morocco_(film)

7. Charlie Parker (1920–1955) – saksofonista i kompozytor, a znane standardy skomponowane przez Charliego Parkera to m.in. Billie’s Bounce, Ornithology, Yardbird Suite i Scraple from the Apple.

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Charlie_Parker

Możesz posłuchać tutaj: https://open.spotify.com/track/2vLLDmE7GnDVk2gAiKg3PY

8. Yes Sir, That’s My Baby  i inne przeboje lat 20

Źródło: https://en.wikipedia.org/wiki/Yes_Sir,_That%27s_My_Baby_(song)

Piosenki, które przeszły do domeny to świetny pomysł do reklam, video contentu, podcastów, jako tło muzyczne.  

Tutaj późniejsze inne wykonanie tej piosenki przez Franka Sinatrę https://open.spotify.com/track/0J32j9kzsBjghY5kGxarSc

Tutaj lista innych popularnych piosenek w USA (1930), które przeszły do domeny. Uwaga: Nuty i teksty są wolne, ale nagrania dźwiękowe (np. z 1930 r.) mogą być nadal chronione prawami wykonawców lub producentów.

I Got Rhythm (George Gershwin, słowa Ira Gershwin) – jazzowy standard, często wykonywany przez Ellę Fitzgerald.

Georgia on My Mind (Hoagy Carmichael, słowa Stuart Gorrell) – ikona bluesa i jazzu, hymn stanu Georgia, spopularyzowana przez Raya Charlesa. https://open.spotify.com/album/05Im7FHtD2EjasEoZSDbqy

​Body and Soul (Johnny Green, słowa Edward Heyman, Robert Sour, Frank Eyton) – jeden z najczęściej nagrywanych standardów jazzowych.

​Singin’ in the Rain (Nacio Herb Brown, słowa Arthur Freed) – słynny utwór z filmu z 1952 r., pierwotnie z 1929/1930.

​Embraceable You i I’ve Got a Crush on You (George i Ira Gershwin) – romantyczne standardy musicalowe.

Uwaga: różnice w regulacjach prawnych

Regulacje dotyczące domeny publicznej różnią się w zależności od kraju i tak przykładowo: 

• W USA: Nagrania dźwiękowe wchodzą do domeny publicznej 100 lat po pierwszej publikacji. W Stanach Zjednoczonych od 1 stycznia 2026 domena publiczna obejmie utwory opublikowane w 1930 roku (95 lat ochrony) oraz nagrania z 1925 roku, w tym wczesne wersje Betty Boop i komiksy Blondie. 
• W Polsce i UE: Dzieła twórców przechodzą do domeny publicznej 70 lat po ich śmierci. Warto sprawdzić szczegóły dotyczące konkretnego dzieła, zanim je wykorzystasz.

Zobaczcie tutaj ciekawe zestawienie: 

Źródło: https://www.youtube.com/watch?v=Lh9f_k7fQPA

Korzystasz z dzieła z domeny publicznej lub licencji Creative Commons? 

Zadbaj koniecznie o te 3 rzeczy:

1. Podaj autora i tytuł oryginału
   Nawet jeśli majątkowe prawa autorskie już wygasły, twórcy przysługuje ochrona jego autorskich praw osobistych – w tym prawo do autorstwa i oznaczenia utworu nazwiskiem.
2. Szanuj integralność dzieła
   Uważaj na integralność, na użytkowanie ze “smakiem”. Po prostu nie przerabiaj go w sposób, który zniekształca jego przekaz lub sens, a szczególnie gdy dzieło ma wartość historyczną, kulturową lub emocjonalną.
3. Zweryfikuj status prawny utworu
   Niestety, Internet nie zawsze mówi prawdę. Dzieła bywają błędnie oznaczane jako „public domain”, a jak wiemy narzędzia AI halucyjnują i potrafią zmyślić nie tylko kto był twórcą, jaki to utwór ale i daty.  Nie da się od tego uciec. Zawsze sprawdzaj dane u źródła, na wiarygodnych stronach.

Domena publiczna – jak wykorzystać ją w biznesie?

Powiesz dobrze, ale co ja mam zrobić z tym konkretnie w moim biznesie? Pokazaliśmy czy przykłady z branży fashion ale mogą to być kampanie reklamowe i marketingowe. Muzyka może być bezpiecznym podkładem muzyczny, a te dzieła mogą być nawet podstawą całych modeli biznesowych. To tylko kilka propozycji, a to czubek przysłowiowej góry lodowej! Zobacz wpis z zeszłego roku tutaj. 

Jeżeli chcesz nauczyć się korzystać z utworów w Internecie, chcesz chronić swoje, legalnie używać cudzych to zapisz się na mój kurs „Autorskie Net – prawo autorskie w Internecie”!  W nim dowiesz się, co wolno, czego unikać, jak bezpiecznie używać utworów z domeny publicznej oraz na co zwracać uwagę, by chronić swoją markę i twórczość. 

Kup kurs tutaj – twórz, inspiruj i działaj zgodnie z prawem! 

Prawda, że to świetne?

Artykuł Domena publiczna 2026 pochodzi z serwisu Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa.

Autor: Uladzimir Cybulka

W świecie animacji rzadko zdarza się, by temat własności intelektualnej został potraktowany poważnie. Tymczasem „Zwierzogród 2” udowadnia, że nawet bajka dla dzieci może opowiadać o kradzieży patentu, fałszerstwie i walce o przywrócenie praw wynalazcy — i to w sposób trzymający w napięciu, pełen emocji i… edukacyjnej wartości.

Ale po kolei.

Klimatyczny patent, czyli fundament imperium Rysiowieckich

Główną oś fabuły stanowi tajemniczy patent, który umożliwia harmonijne współistnienie skrajnie różnych stref klimatycznych Zwierzogrodu. Zaawansowany system urządzeń odpowiada za:

• kontrolę wilgotności,
• regulację temperatury w skrajnych warunkach,
• zintegrowane mechanizmy chłodzące i grzewcze,
• stałą wymianę ciepła między strefami.

Patent ten od lat stanowi źródło władzy i monopolu rodziny Rysiowieckich, którzy przedstawiają go jako własne, historyczne osiągnięcie technologiczne. Przechowywany w pilnie strzeżonej księdze, ma status niemal świętości.

Tyle że… coś tu nie gra.

Wielka gala i jeszcze większa kradzież

Podczas uroczystości w Tundrówce, na której Rysiowieccy ogłaszają swoje ambitne plany modernizacyjne, dochodzi do zuchwałej kradzieży – księga z patentem zostaje porwana.

Rozpoczyna się śledztwo prowadzone przez ulubiony duet widzów:

• Judy Hopps – nieustraszona króliczka z zasadami,
• Nick Wilde – przebiegły lis, który zna Zwierzogród jak własną kieszeń.

Ich śledztwo prowadzi do zaskakujących wniosków, które… brzmią podejrzanie znajomo dla każdego, kto choć raz zetknął się z problemem naruszeń własności intelektualnej.

Kto naprawdę stworzył ten wynalazek?

Z czasem na jaw wychodzą niepokojące fakty:

• prawdziwy wynalazca nigdy nie został wskazany w dokumentacji,
• autorstwo przypisano członkowi rodziny Rysiowieckich,
• oryginalny twórca został wymazany z historii i zmuszony do zniknięcia.

To nie tylko scenariusz filmowy. Takie przypadki zdarzają się również w rzeczywistości, gdy innowatorzy nie zabezpieczają swoich praw lub są zależni od pracodawców, którzy nadużywają swojej pozycji.

Dlaczego to ważne dla Ciebie jako przedsiębiorcy?

Zastanów się, co by było, gdybyś:

• stworzył innowację technologiczną,
• nie zadbał o prawidłowy wniosek patentowy,
• a konkurencja (lub nawet współpracownik) zgłosiła ją jako swoją?

Możesz uniknąć problemów, jeśli zadbasz o:

prawidłowe wskazanie twórców przy zgłoszeniu patentowym,
poufność dokumentacji projektowej,
przeniesienie praw na firmę w sposób jednoznaczny i legalny,
odpowiednie klauzule w umowach z pracownikami i współtwórcami.

Zwierzogród 2 jako metafora dla świata innowacji

Film w przystępny i obrazowy sposób pokazuje:

• jak łatwo zawłaszczyć cudzy pomysł, gdy brakuje dokumentacji lub ochrony prawnej,
• jak trudno odzyskać swoje prawa, gdy ktoś inny ma formalny tytuł prawny,
• jakie znaczenie mają patenty dla całych społeczności — nie tylko dla wynalazcy.

Finał z przesłaniem – i lekcja dla przedsiębiorców

Choć finał filmu jest pozytywny, nie brakuje w nim gorzkich akcentów:

• odzyskanie patentu to długa droga – często z elementami ryzyka, presji i zagrożeń,
• władza i wpływy potrafią skutecznie blokować sprawiedliwość,
• prawda wymaga determinacji – nie tylko odwagi, ale i wiedzy.

Twórcy „Zwierzogrodu 2” podkreślają, że ochrona własności intelektualnej to nie przywilej, ale fundament uczciwego rozwoju. A my dodajemy – to także obowiązek przedsiębiorców i projektantów, którzy chcą bezpiecznie budować swoją markę i przewagę konkurencyjną.

Zwierzogród 2 to nie tylko zabawna i świetnie zrealizowana animacja – to także bajka z poważnym przesłaniem o własności intelektualnej. Pokazuje, jak wiele zależy od właściwego zabezpieczenia swojej pracy twórczej i jak ważna jest edukacja w tym zakresie – od najmłodszych lat.

A jeśli chcesz dowiedzieć się, jak chronić swoje prawa, zanim będzie za późno – spotkajmy się na warsztatach Bezpieczna marka.

Chcesz wiedzieć, jak chronić swój biznes?

Zapisz się na warsztaty Bezpieczna marka!

Jeśli chcesz uniknąć historii rodem z „Zwierzogrodu 2”, dołącz do naszego praktycznego warsztatu:

Bezpieczna marka – ochrona nazwy, projektów i Twoich praw 

Online
7 stycznia (środa), godz. 14:00 – LIVE
Zapiszesz się tutaj

Poznasz nie tylko teorię, ale również realne strategie ochrony prawnej, przykłady z życia i praktyczne wskazówki, które pomogą Ci ruszyć z ochrona praw w 2026 roku.

Artykuł Zwierzogród 2: animacja, która uczy o… patentach? pochodzi z serwisu Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa.

W 2025 roku obserwuję coraz więcej sytuacji, w których dobrze działające firmy nagle wpadają w poważne tarapaty. Mają zarejestrowany znak, sprzedają online, eksportują towary – wszystko wydaje się być pod kontrolą. Do czasu.

Wezwanie do zaniechania. Pozew przed sądem zagranicznym – np. w Niemczech. Zakaz sprzedaży. Ogromne koszty postępowań. A przecież „używamy tej nazwy od lat”. 

Naprawdę czuję czasem ogromną wręcz złość, że polscy przedsiębiorcy i ich prawnicy łapią się na te klasyczne błędy. Od lat to samo. I jedni, i drudzy udają, że system praw wyłącznych nie istnieje, lub że jest “na niby”. Ten scenariusz powtarza się zbyt często. Dlaczego? Bo wielu przedsiębiorców i prawników nie rozumie systemu znaków towarowych i innych praw wyłącznych. Unikamy tego czego nie rozumiemy. Ale czy to znika? Czy Ciebie przez to nie dotyczy? 

Opisałam 7 typowych błędów, które uruchamiają machinę problemów prawnych – oraz przykłady, które pomogą Ci ich uniknąć. Jeśli działasz międzynarodowo lub planujesz ekspansję – te przykłady są dla Ciebie. I zastanów się proszę, czy da się teraz coś zrobić z Twoją marką. Później być może będzie po prostu “za późno”.

Zapominają o przedłużeniu ochrony znaku towarowego

Przykład z praktyki:

Polska firma rodzinna produkująca odzież zarejestrowała swój znak towarowy ponad 10 lat temu. Działała dynamicznie na rynku – również za granicą. Niestety, nikt nie przypilnował terminu przedłużenia ochrony. Szkoda było pieniędzy na zlecenie tego na zewnątrz. Osoba zajmująca się tym w firmie odeszła z pracy. Znak wygasł. Firma nadal używała tej samej nazwy – aż do momentu, gdy zagraniczna konkurencja zarejestrowała identyczne oznaczenie i wystąpiła o wycofanie polskich produktów z rynku.

Wynik – spory międzynarodowe na wielu rynkach (olbrzymie koszty procesów i dalsze gigantyczne kwoty roszczeń finansowych), albo/i konieczność rebrandingu, utrata pozycji w Google i ogromne zamieszanie w relacjach z dystrybutorami.

Wniosek: Ochrona znaku towarowego nie jest „na zawsze” – wygasa, jeśli jej nie przedłużysz, a wtedy tracisz swoje prawa wynikające z tego znaku towarowego. Nie zapominaj o płaceniu za swoje znaki, o ich weryfikacji. Miej świadomość, iż “oszczędność” rzędu 350-850 euro może Cię kosztować straty rzędu 40-250 tys. euro.

Eksportują towary bez sprawdzenia sytuacji prawnej marki

Przykład z praktyki:

Firma eksportowała drewniane zabawki do Niemiec. Miała znak zarejestrowany w Polsce, ale nie w Unii Europejskiej. Po kilku miesiącach przyszło wezwanie do zaniechania – okazało się, że identyczna nazwa była zarejestrowana w Niemczech przez inną firmę.

Przedsiębiorca musiał natychmiast wycofać produkty, opłacić koszty kancelarii i rozważać zmianę marki na rynku niemieckim.

Wniosek: Polska rejestracja znaku to nie wszystko. Ochrona działa tylko na określonym terytorium. Sprzedajesz w Niemczech, Czechach, Francji, Szwecji, USA? Zadbaj o ochronę w tych krajach.

Sprzedają online do Niemiec bez weryfikacji kolizji

Przykład z praktyki:

Polska marka rękodzielnicza prowadziła sklep na Etsy. Produkty zyskały dużą popularność wśród francuskich klientów. Niestety – logo marki kolidowało ze znakiem towarowym zarejestrowanym we Francji. Właściciel francuskiego znaku zgłosił naruszenie, a Etsy zablokowało sklep.

Produkty zniknęły, środki zostały zamrożone, a sprzedaż stanęła w miejscu. Kosztowna nauczka – wszystko przez brak weryfikacji przed ekspansją.

Wniosek: Sklepy internetowe działają globalnie, ale prawo własności przemysłowej jest terytorialne. Sprzedaż online nie zwalnia z obowiązku sprawdzenia, czy nie naruszasz cudzych praw. Na część platform bez znaku towarowego w ogóle nie “wejdziesz”. 

Ignorują pierwsze wezwania do zaniechania

Przykład z praktyki:

Mała firma produkująca akcesoria reklamowe otrzymała maila po niemiecku – wyglądał jak spam. Zignorowali. Po dwóch tygodniach przyszło oficjalne pismo z sądu – pozew złożony w Sądzie w Niemczech. Nikt nie zareagował. 

Brak reakcji potraktowano jako uznanie żądań. Sąd wydał wyrok zaoczny. Zasądzone koszty? Ponad 10 000 euro. 

Wniosek: Wezwania do zaniechania to poważna sprawa – zwłaszcza z zagranicy. Reaguj od razu, najlepiej z pomocą rzecznika patentowego, eksperta, prawnika specjalizującego się w IP.

Zakładają, że długość używania marki = prawo do niej

Przykład z praktyki:

Firma z Wielkopolski działała pod swoją nazwą od ponad 15 lat. Zarejestrowała domenę, prowadziła sklep, miała klientów w całej Europie. Nigdy jednak nie zarejestrowała znaku towarowego. W 2024r. firma z Danii zarejestrowała niemal identyczny znak w EUIPO i… wysłała wezwanie do zaniechania do polskiej spółki.

„To niesprawiedliwe!” – mówili właściciele. Ale w prawie znaków liczy się przede wszystkim rejestracja. Droga obrony istnieje ale to niełatwa ścieżka, i nie zawsze będzie skuteczna. 

Wniosek: Używanie marki to nie to samo, co jej ochrona. Bez rejestracji generujesz problemy. Zadbaj o ważną rejestrację!

Używają oznaczeń bez wcześniejszego badania

Przykład z praktyki:

Startup technologiczny stworzył nową aplikację – świetna nazwa, chwytliwe logo. Po uruchomieniu kampanii promocyjnej… wezwanie i zgłoszenie naruszenia znaku towarowego zarejestrowanego w Unii przez dużą korporację.

Aplikacja została usunięta z Google Play, a cały projekt musiał zostać zatrzymany. Rebranding kosztował firmę ponad 50 000 zł.

Wniosek: Zanim zaczniesz promować markę, zrób badanie “kolizyjności” [tzw. badanie czystości ochronnej]. To podstawa bezpiecznego wprowadzenia produktu pod marką na rynek.

Traktują ochronę IP jako „jednorazową sprawę”

Przykład z praktyki:

Sklep internetowy z branży lifestyle’owej zarejestrował znak w Polsce, ale firma szybko zaczęła sprzedawać do Czech, Niemiec i Włoch. Nie aktualizowali jednak ochrony. Po czasie pojawiły się wezwania do zaniechania – z trzech różnych krajów.

Koszty? Kilkanaście tysięcy euro w honorariach kancelarii, czas na obsługę kryzysu, utrata klientów.

Wniosek: Ochrona marki to proces – nie jednorazowy „punkt na liście”. Jeśli rozwijasz się zagranicznie, Twoja ochrona musi rozwijać się razem z Tobą.

Podsumowanie

Zastanów się: czy któraś z tych sytuacji dotyczy firmy którą obsługujesz lub Twojej firmy?

Czasem wystarczy jedno niedopatrzenie – brak przedłużenia ochrony znaku lub ponowienia rejestracji zgodnie z aktualnie używanym logo, nieuwaga przy ekspansji zagranicznej, brak reakcji na pismo – i zaczynają się poważne problemy prawne.

Własność intelektualna to nie koszt, to inwestycja w bezpieczeństwo Twojej marki, będące fundamentem twojej działalności.

A teraz policzmy: co naprawdę się opłaca?

Na koniec zostawiam Ci bardzo proste porównanie, o którym wielu przedsiębiorców nie myśli, dopóki nie jest za późno:

Nie wiesz, od czego zacząć?

Masz pytania?

Umów się na konsultację:

kancelaria@poraj.com 

tel. +48 618432100 

Artykuł Działasz międzynarodowo? Te błędy mogą kosztować Cię znacznie więcej, niż myślisz! Historie z praktyki i jedno porównanie, które mówi wszystko. pochodzi z serwisu Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa.

To prawdziwa historia? Niestety nie jest wyjątkowa. Znamy takich wiele.
I właśnie dlatego warto abyś zadał sobie 5 pytań, o których piszemy.

Co to jest ten IP falstart?

Falstart – z angielskiego false start, czyli zły, przedwczesny start.

W sporcie oczywiste  – to przewinienie polegające na rozpoczęciu biegu przed sygnałem do startu. 

W biznesie, w sprawach IP?
– to uruchomienie kampanii lub nowego produktu bez sprawdzenia, czy wszystko jest zabezpieczone pod względem prawa własności intelektualnej.

Twoja kampania może być gotowa…ale czy jest prawnie bezpieczna?

Jeśli prowadzisz firmę, agencję, markę osobistą albo odpowiadasz za dział marketingu lub prawny, wiesz, że przygotowanie kampanii to dziesiątki decyzji, godzin pracy i niemałe budżety.

Nazwa kampanii
Hasło reklamowe
Logo
Sesje zdjęciowe
Strategia komunikacji
Reklamy

Ale jedno pytanie pada za rzadko – i za późno:

„Czy możemy to legalnie pokazać światu?”

5 błędów, które prowadzą do falstartu kampanii

1. Nazwa nowego produktu lub kampanii jest już zarejestrowanym znakiem
Efekt? Sprzeciw lub wezwanie do zaprzestania używania i cała kampania wstrzymana.

2. Hasło reklamowe zostało wcześniej zastrzeżone
Hasła – szczególnie chwytliwe slogany – są często chronione jako znaki towarowe.

3. Brak przeniesienia praw do grafik lub contentu
Grafik stworzył projekt, ale prawa majątkowe pozostały przy nim – czyli używanie go jest prawnie wątpliwe.

4. Brak umów IP z agencją, influencerem, wykonawcą
Jeśli coś pójdzie nie tak, nie masz formalnych podstaw do obrony swojej marki.

5. Zgłoszenie znaku na ostatnią chwilę, bez analizy kolizji
Sprzeciw w postępowaniu zgłoszeniowym może nie tylko opóźnić, ale całkowicie zablokować wykorzystanie znaku.

To się dzieje naprawdę: znany przypadek falstartu Ferrari vs. Philipp Plein

Philipp Plein, niemiecki projektant mody, publikował na Instagramie zdjęcia i filmy ze swoimi produktami
w towarzystwie samochodu Ferrari (swojego) i zdaniem Ferrari zrobił to w taki sposób, że sugerowało to współpracę lub akceptację przez markę Ferrari. Firma uznała to za nieuprawnione użycie znaku towarowego.

Instagram: konto Philipp Plein

Wskazówka:  Każde komercyjne wykorzystanie znaku towarowego wymaga uważności i sprawdzenia licencji, nawet jeśli autor kampanii posiada prywatnie dany przedmiot (np. samochód). Pamiętajmy: prywatne używanie czegoś w social mediach to jedno, komercyjne kampanie to inna historia.

Zamiast pośpiechu i problemów– przewaga konkurencyjna

Marka, która chroni swoje prawa, działa szybciej, pewniej i odważniej.
Bo nie musi się cofać, przepraszać, ani zmieniać wszystkiego na ostatniej prostej albo walczyć lata w sądzie.

A jeśli myślisz: „U mnie chyba wszystko gra…”

Zadaj sobie jeszcze raz pytanie:
Czy sprawdziłam/em to, co może mnie zatrzymać – zanim wystartuję?

Jak uniknąć takich sytuacji w Twojej firmie?

Zacznij od zadania sobie (albo swojemu zespołowi) 5 prostych pytań:

1. Czy nazwa naszej kampanii lub produktu jest wolna?
   
2. Czy hasło nie narusza cudzego znaku towarowego?
   
3. Czy mamy umowy IP z osobami, które tworzyły nasze materiały?
   
4. Czy mamy pełne prawa do grafik, zdjęć, layoutu?
   
5. Czy wiemy, co zgłaszamy – i w jakich klasach?

Nie zaczynaj od cofania

Własna kampania powinna być startem, a nie kryzysem.
Jeśli chcesz uniknąć falstartu, zadziałaj zawczasu.

Zarezerwuj sesję IP Strategy Sprint zgłaszając się na darmową 15-minutową konsultację: https://tiny.pl/1z0wb2mc
Jeśli chcesz o coś dopytać, zobaczymy czy Twoja sprawa się do tego nadaje!
Masz pytania? Napisz do nas kontakt@poraj.com 

„Prawdziwa przewaga to nie tylko pomysł. To przygotowanie.”
Zabezpiecz swoją markę, zanim ją pokażesz światu.

Artykuł Falstart kampanii – co może pójść nie tak, gdy nie sprawdzisz nazwy, hasła i praw do marki? pochodzi z serwisu Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa.

To już nie tylko opcja dla największych korporacji — to codzienna potrzeba przedsiębiorców, którzy chcą budować silne, odporne i dochodowe firmy.

Badania prowadzone w Europie i na świecie nie pozostawiają wątpliwości: firmy inwestujące w ochronę swoich patentów, znaków towarowych czy wzorów przemysłowych osiągają wyższe przychody, lepsze wyniki finansowe i budują większą wartość niż te, które tego nie robią.

Co więcej, małe i średnie firmy, które świadomie zarządzają swoim portfolio IP, odnoszą jeszcze większe korzyści niż duże korporacje.

W tym artykule pokażemy Ci konkretne fakty, wyniki badań i przykłady, które jednoznacznie dowodzą:

Ochrona własności intelektualnej to inwestycja, która się opłaca.

Budowanie biznesu z IP działa i badania to potwierdzają.

¹Prawa własności intelektualnej. Polski skrót to PWI, ale powszechnie używa się prawa IP i takiego skrótu często używam.

Duże firmy już korzystają z ochrony własności intelektualnej i budują w ten sposób silniejsze biznesy

W Europie prawie 50% dużych firm posiada przynajmniej jedno prawo własności intelektualnej — patent, znak towarowy lub wzór przemysłowy. Dla porównania, wśród małych i średnich firm ten odsetek wynosi zaledwie 9–10%.

Duże firmy wiedzą, że IP to realny kapitał. Uczmy się od tych, którzy już skutecznie chronią swoje prawa, budują przewagę i zabezpieczają swoją przyszłość.
Nie traćmy swoich praw — zabezpieczajmy je tak, jak robią to najwięksi!

Źródło: Intellectual Property Rights and Firm Performance in the EU (EPO & EUIPO, 2025)

Ochrona własności intelektualnej jest szczególnie opłacalna dla małych i średnich firm

Co ciekawe, to właśnie MŚP odnoszą największe korzyści z posiadania praw własności intelektualnej!

Badanie EPO i EUIPO pokazało, że:

• MŚP zarejestrowane na IP generują o 44% wyższe przychody na pracownika niż te bez IP
• Duże firmy notują wzrost przychodów o 16%.
• Znaki towarowe zwiększają przychody o 40,9%, wzory przemysłowe o 29,3%.
• Firmy zarejestrowane na wzory wspólnotowe odnoszą największe korzyści ekonomiczne.
  
  To właśnie małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) najbardziej zyskują na ochronie własności intelektualnej! Tak przestają tracić, rozdawać swoich zasobów IP, w momencie zmiany świadomości otwierają się nowe możliwości i biznesy zaczynają rosnąć. 

Innymi słowy — dobrze chroniona innowacja to realna przewaga na rynku, którą możesz wykorzystać także w swojej firmie.

Im mądrzej chronisz, tym więcej zyskujesz.

Dobrze zarządzane prawa własności intelektualnej to prosty sposób na wzrost i odporność firmy w zmiennych czasach.

Źródło: Intellectual Property Rights and Firm Performance in the EU (EPO & EUIPO, 2025)

Silna marka buduje wartość firmy

Wyobraź sobie firmę, której największym majątkiem nie są fabryki, biura ani urządzenia, ale… nazwa, marka,  znak towarowy.

Tak właśnie jest w przypadku największych światowych marek, takich jak:

• Apple — wartość marki przekracza 500 miliardów dolarów, znacznie więcej niż suma wartości ich fizycznych aktywów,
• Coca-Cola — logo i marka stanowią większość wartości firmy, mimo że same fabryki i linie produkcyjne są warte ułamek tej kwoty,
• Nike — słynne „Swoosh” i rozpoznawalność marki są cenniejsze niż wszystkie ich magazyny i biura razem wzięte.Empiryczna analiza opublikowana w HighTech and Innovation Journal (2024), obejmująca 100 największych światowych marek (wg rankingu Interbrand 2021), potwierdziła jednoznacznie:

Im wyższa wartość marki, tym lepsze wyniki finansowe firmy — wyższe przychody, większy udział w rynku, silniejsza pozycja konkurencyjna.

Co więcej, efekt ten jest szczególnie widoczny w sektorach tzw. produktów niskiego zaangażowania (np. napoje, odzież, kosmetyki), gdzie emocje i rozpoznawalność marki decydują o wyborze klienta.

Inwestowanie w budowę i ochronę marki to nie koszt — to strategiczna decyzja o przyszłości firmy.

Źródło: HighTech and Innovation Journal (2024): „The Impact of Brand Value on Business Performance”

Silne portfolio IP to realne korzyści biznesowe

Meta-analiza badań obejmująca 91 badań empirycznych opublikowanych na świecie potwierdza, że silna ochrona własności intelektualnej przynosi realne korzyści gospodarcze:

• Wzrost gospodarczy: Średni wpływ ochrony IP na wzrost PKB jest pozytywny i statystycznie istotny. Lepsza ochrona IP wspiera rozwój gospodarek — zarówno rozwiniętych, jak i rozwijających się.
• Produktywność: Ochrona patentowa i praw IP zwiększa produktywność firm i sektorów przemysłowych, zwłaszcza tam, gdzie innowacja jest kluczowym czynnikiem sukcesu.
• Innowacyjność: Silniejsza ochrona IP przekłada się na wzrost aktywności innowacyjnej, zarówno w liczbie patentów, jak i jakości zgłaszanych rozwiązań.
• Dyfuzja technologii: Mocniejsze prawa IP sprzyjają także szybszemu rozprzestrzenianiu się technologii pomiędzy krajami i firmami, co wspiera ogólny rozwój gospodarczy.

Te wyniki pokazują, że ochrona własności intelektualnej jest fundamentem nie tylko bezpieczeństwa, ale także rozwoju i przewagi konkurencyjnej firm.

Źródło: „Does intellectual property protection deliver economic benefits? A multi-outcome meta-regression analysis of the evidence” (2022)

Jeżeli chcesz zbudować, sprawdzić, zweryfikować strategię IP firmy umów się na spotkanie strategiczne. To spotkanie nie z jednym, lecz z dwoma ekspertami – w formule aktywnego warsztatu, podczas którego wspólnie sprawdzimy, zainspirujemy Cię, doradzimy oraz podsuniemy pomysły, które warto rozważyć.

Ochrona własności intelektualnej jako narzędzie budowania wartości firmy

Ochrona własności intelektualnej to znacznie więcej niż tylko „parasol ochronny” dla pomysłów i innowacji. To strategiczne narzędzie budowania realnej wartości firmy, które działa na wielu poziomach:

• Zwiększenie atrakcyjności dla inwestorów
  Firmy posiadające prawa własności intelektualnej są postrzegane jako bardziej innowacyjne i mniej ryzykowne, co znacząco ułatwia pozyskiwanie kapitału oraz nawiązywanie strategicznych partnerstw.
• Wyższe wyceny w procesach fuzji i przejęć
  Prawa IP często przesądzają o finalnej wartości transakcji. Stanowią one kluczowy składnik wyceny przedsiębiorstwa i mogą zdecydowanie wzmocnić pozycję negocjacyjną firmy.
• Możliwość generowania przychodów z licencjonowania
  Własność intelektualna może stać się dodatkowym źródłem stabilnych dochodów — poprzez licencjonowanie, sprzedaż praw lub rozwój franczyzy, jak pokazują przykłady globalnych marek takich jak klasyk czyli  McDonald’s.
• Lepsza pozycja rynkowa i ochrona przed konkurencją
  IP ogranicza możliwość kopiowania rozwiązań przez konkurentów i pozwala budować trwałą przewagę rynkową.
  

Na skróty oto kluczowe korzyści biznesowe z dobrze zarządzanego portfolio IP:

• Budowanie przewagi konkurencyjnej dzięki unikalnym i chronionym rozwiązaniom.
• Zabezpieczenie inwestycji w rozwój produktów i usług.
• Źródło przychodów poprzez licencjonowanie, sprzedaż lub franchising.
• Zwiększanie wartości firmy w oczach inwestorów i partnerów.
• Stymulowanie innowacji i kreatywności w organizacji.
• Ochrona reputacji i budowanie zaufania klientów.
• Ułatwienie współpracy i rozwoju międzynarodowych partnerstw.
• Skuteczne zarządzanie ryzykiem związanym z naruszeniami IP.

Już wiesz, że budowanie biznesu z IP działa i badania to potwierdzają.

Jeśli myślisz o przyszłości swojej firmy — zacznij od ochrony tego, co tworzy jej największą wartość. Twoje pomysły a właściwie rozwiązania zasługują na odpowiednią ochronę i rozwój.

Sprawdź też ostatni wpis: Nazwa to nie przypadek — to strategiczna decyzja, która buduje przewagę i wyróżnia markę na rynku

Artykuł Budowanie biznesu z IP działa i te badania to potwierdzają. pochodzi z serwisu Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa.

Nasze wybory – inspiracje z domeny publicznej na 2025 rok

1. Frida Kahlo (1907–1954)

Dlaczego warto sięgnąć po jej twórczość?

Niewątpliwie są rozpoznawalne choć potrafią budzić różne emocje. Przyznam się, że nie wszystkie są w moim guście, ale są na pewno niezwykłe. Jej symboliczne autoportrety i nawiązania do kultury Meksyku mogą być doskonałą inspiracją do projektów graficznych, brandingowych i marketingowych. Jeśli Twoja marka stawia na autentyczność i emocje – dzieła Kahlo mogą być idealnym rozwiązaniem.

2. Henri Matisse (1869–1954)

Dlaczego warto?

Twórczość Matissa, pełna intensywnych kolorów i płynnych kształtów, idealnie sprawdzi się w projektowaniu identyfikacji wizualnej, kolekcji produktów czy dekoracji wnętrz. To sztuka, która przyciąga uwagę i inspiruje. Nie jest tak prowokacyjna i może nadawać sie do innego rodzaju przekazu. Wśród najsłynniejszych dzieł Henriego Matisse’a znajdują się: Luxe, calme et volupté (1904), Radość życia (1905–1906), Autoportret w koszuli w paski (1906), Błękitna nagość (1907), Kąpiący się nad rzeką (1909–1917), Harmonia w czerwieni (1908), Taniec I (1909), Wejście do Kasby (1912–1913), Pianista i gracze w warcaby (1924), Martwa natura z magnolią (1941), Wspomnienie z Oceanii (1951–1952) oraz Ślimak (1953).

3. Auguste Lumière (1862–1954)

Dlaczego warto?

Pionier kinematografii, który zrewolucjonizował świat filmu. Krótkie filmy Lumière’ów mogą stać się punktem wyjścia dla wideo marketingu czy narracji związanych z historią technologii i sztuki.

4. „Melodia Broadwayu” (1929)

Dlaczego warto?

Amerykański musical nagrodzony Oscarem to źródło inspiracji dla projektów audiowizualnych. Jego muzyka i estetyka Pre-Code mogą być wykorzystane w reklamach, kampaniach promocyjnych czy do budowania nostalgicznego klimatu.

5. „Singin’ in the Rain” (1929)

Dlaczego warto?

To jest moim zdaniem hit! Ta kultowa piosenka z tekstem Arthura Freeda i muzyką Nacio Herba Browna zadebiutowała na Broadwayu, a później pojawiła się w słynnym musicalu „Deszczowa piosenka”. Możesz użyć jej jako podkładu muzycznego do swoich reklam, rolek czy kampanii promujących produkty. Piosenka jest naprawdę świetna!

Tutaj lista innych najbardziej popularnych piosenek wg. Wikipedii, które przeszły w tym roku do domeny publicznej

• • Ain’t Misbehavin’
  • Can’t We Be Friends?
  • Honeysuckle Rose
  • I Guess I’ll Have to Change My Plan
  • Just You, Just Me
  • Liza (All the Clouds’ll Roll Away)
  • More Than You Know
  • Stardust (1929 version with words by Mitchell Parish)
  • What Is This Thing Called Love?
  • With a Song in My Heart
  • Without a Song

Uwaga: różnice w regulacjach prawnych

Regulacje dotyczące domeny publicznej różnią się w zależności od kraju i tak przykładowo: 

• • W USA: Nagrania dźwiękowe wchodzą do domeny publicznej 100 lat po pierwszej publikacji. Na przykład w 2025 roku do domeny publicznej weszło pierwsze nagranie „Błękitnej Rapsodii” George’a Gershwina.
  • W Polsce i UE: Dzieła twórców przechodzą do domeny publicznej 70 lat po ich śmierci. Warto sprawdzić szczegóły dotyczące konkretnego dzieła, zanim je wykorzystasz.

Jak wykorzystać domenę publiczną w biznesie?

Powiesz dobrze, ale co ja mam zrobić z tym konkretnie w moim biznesie?  Oto kilka propozycji, a to czubek przysłowiowej góry lodowej!  Oczywiście zanim zaczniesz używać sprawdź raz jeszcze czy ten konkretny utwór i sposób użycia jest dozwolony. 

1. 1. W designie produktów i opakowań
      Dzieła takich twórców jak Frida Kahlo czy Henri Matisse mogą wzbogacić wizualny aspekt Twojej oferty, nadając jej unikalny i artystyczny charakter. Mogą one zdobić gadżety reklamowe itd.!
   2. W kampaniach reklamowych i marketingu
      Muzyka, filmy czy obrazy z domeny publicznej to świetny sposób na tworzenie angażujących treści – od nostalgicznych reklam po nowoczesne interpretacje klasyków.
   3. Jako podkład muzyczny
      Piosenki jak „Singin’ in the Rain” możesz użyć w roli podkładu muzycznego do reklam, rolek czy innych materiałów wideo, bez obawy o naruszenie praw autorskich.
   4. W projektach  stricte biznesowych
      Filmy Lumière’ów czy dzieła Fridy Kahlo mogą wzbogacić Waszą ofertę lub być  podstawą jakiegoś nowego projektu, a nawet biznesu. Dzieł, które przeszły do domeny jest sporo, warto dać się zainspirować. 

Gdzie szukać więcej inspiracji?

Pełny spis dzieł, które przeszły w tym roku do domeny publicznej, znajdziesz w Wikipedii  tutaj: Lista utworów w domenie publicznej w 2025 roku.

Wykorzystanie tych dzieł to doskonała okazja, aby wyróżnić swoją ofertę i stworzyć coś naprawdę wyjątkowego. Pamiętaj, aby używać tych dzieł w poprawny sposób. Chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak skutecznie i legalnie korzystać z dzieł z domeny publicznej? 

Zapisz się na mój kurs „Autorskie Net – prawo autorskie w Internecie”!  W nim dowiesz się, co wolno, czego unikać, jak bezpiecznie używać utworów z domeny publicznej oraz na co zwracać uwagę, by chronić swoją markę i twórczość.

Prawda, że to świetne?

Artykuł Sprawdź domenę publiczną – co przeszło w tym roku i jak możesz to wykorzystać? pochodzi z serwisu Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa.

Adele, zapewne przedstawiać jako piosenkarki nie trzeba. Nawet Ci, którzy słuchają innego rodzaju muzyki, rozpoznają jej charakterystyczny głos i ją samą, niewątpliwie osobowość. Brytyjska piosenkarka i autorka tekstów, jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci w świecie muzyki współczesnej. Jej wyjątkowy głos i emocjonalne teksty przyciągnęły miliony fanów na całym świecie. Sierpień to miesiąc Adele w Monachium. Tutaj odbywają się na specjalnie wybudowanym dla niej stadionie koncerty z udziałem 80 tysięcznej publiczności, i  z oszałamiającym ekranem.

To gigantyczny projekt, który nie opiera się tylko na talencie muzycznym, ale i na ogromnym przedsięwzięciu organizacyjnym. Przyjrzyjmy się zatem jaki „widać” prawa własności intelektualnej w tym całym przedsięwzięciu z zewnątrz, z perspektywy odbiorcy koncertów.Zdjęcie: Anna Cybulka

Prawa autorskie do muzyki i tekstów

Adele pisze teksty,  potrzebna jest oczywiście muzyka, i niekoniecznie ona posiada pełnię praw. Często prawa autorskie majątkowe lub zarządzanie prawami mają inne podmioty.  Często osoby niezorientowane myślą o właścicielu praw jako o jednej osobie i to twórcy.  Rzeczywistość jest jednak dużo bardziej złożona.  

Słynna piosenka „Hello” ma także obok oczywiście Adele innego współtwórcę to Greg Kurstin. Amerykański producent muzyczny i twórca piosenek. Współpracował z licznymi artystami, takimi jak: Adele, Beck, Kelly Clarkson, Foo Fighters, Sia, Halsey, Paul McCartney, Pink, Lily Allen. Do jego największych sukcesów komercyjnych należą single „Hello” (2015) oraz „Easy on Me” (2021) Adele, których był współautorem i producentem. [Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Greg_Kurstin]

Tutaj przykład opisu, jaki można znaleźć, wyszukując w Internecie informacje dot. praw do utworu „Hello”, którym Adele w sposób iście magiczny,  rozpoczyna swoje koncerty w Monachium.

Źródło: https://www.easysong.com/search/songs/song-copyright-holder-information.aspx?s=75073

Jaka lekcja z tego płynie dla Was – którzy chcecie np. wykorzystywać czyjąś muzykę do swoich projektów.  Każdy utwór tego samego artysty może mieć zupełnie różnych dysponentów prawami.  Co więcej, prawa te mogą ulegać niejako „rozszczepieniu” na poszczególne sposoby wykorzystania np.  platformy streamingowe, koncerty, komercyjne wykorzystanie, odtwarzanie w radiu itd.

Adele i Jej Chroniony Znak Towarowy

Adele zadbała także o ochronę swojego imienia jako znaku towarowego.  Zarejestrowała m.in. jako znak towarowy Unii Europejskiej słowny znak ADELE.

W świecie muzyki, gdzie marki osobiste artystów mają ogromne znaczenie, zastrzeżenie znaku towarowego jest bardzo pomocne, także w ochronie wizerunku i twórczości, a także w komercjalizacji.  Na koncercie można kupić różne przedmioty opatrzone albo znakiem Adele lub też kombinacją z jej wizerunkiem. Fani kupowali plakaty,  koszulki, bluzy, kubki, słynny kufel do piwa, są także wypuszczone specjalnie na tę okazję żelki Haribo „Adele”. Rejestracja znaku towarowego daje jej  prawo wyłączne do komercyjnego  używania imienia-znaku w różnych obszarach np. do oznaczania materiałów, T-shirtów itd. To narzędzie pomaga kontrolować, jak i gdzie jej nazwisko jest używane. Dzięki temu może zapobiegać nieautoryzowanemu wykorzystaniu swojego imienia w celach komercyjnych, takich jak sprzedaż nieoficjalnych produktów lub usług powiązanych z jej marką.

Chroniony znak towarowy Adele obejmuje różnorodne kategorie, w tym produkty muzyczne, odzież, a także usługi związane z organizacją koncertów i wydarzeń.

Zdjęcie: Anna Cybulka

Ochrona Praw Autorskich do innych utworów

Utworem może być także scenografia, oświetlenie, pokaz efektów do danej piosenki, suknia, kostiumy, projekty koszulek, kubków  itd. Tego jest na takim wydarzeniu OGROM. 

Samym utworem, którego nie da się nie zauważyć to  ADELE ARENA.  

Do powstania i realizacji projektu przyczyniło się wiele osób. Tutaj parę słów o projektancie obiektu  – Florianie Wieder. To niemiecki scenograf i producent kreatywny.  Znany jest między innymi jako projektant scen dla Eurowizji.

                     Źródło:  profil Instagrama @florian_wieder

Arena, stworzona specjalnie na te koncerty, mieści 80 000 fanów, może pochwalić się wartym 43 miliony dolarów ekranem LED o wymiarach 721 na 98 stóp, a także „Adeleworld”, który obejmuje teren, gdzie można spędzić czas, wypić coś i zjeść, a nawet  angielską budkę telefoniczną i odtworzony angielski pub. 

Przyznam się szczerze, że zawsze mnie odstraszały tak ogromne koncerty, a tu niespodzianka. Doskonała organizacja, spokój i wspaniała atmosfera, sam koncert świetny a ekran wraz z efektami wprost oszołamiający.  

To jednak jeden z masy utworów prawa autorskiego, jaki był związany z tym przepięknym show. Niezapomniany.

Prośby, Plagiaty i Oskarżenia o Naruszenie Praw Autorskich

Myślę, że Adele jest wrażliwa na niuanse praw twórcy i dostrzega istotę integralności swojej twórczości. Sama miała także oczekiwanie do  platformy streamingowej Spotify i poprosiła o wyłączenie przycisku losowego odtwarzania piosenek z jej albumów. Jak uzasadniała swoją prośbę: „Nie bez powodu tworzymy nasze albumy z taką starannością i uwagą… nasza sztuka opowiada historię i nasze historie powinny być słyszane tak, jak zaplanowaliśmy. Dziękuję, Spotify, za wysłuchanie”. Na co oficjalne konto Spotify na Twitterze odpowiedziało: „Dla ciebie wszystko”.  

[Źródło: https://ipkitten.blogspot.com/2021/12/adele-spotify-and-right-of-integrity.html]

Jednakże Adele nie zawsze była jedynie obrońcą swoich praw autorskich. W 2021 roku artystka została uwikłana w sprawę o plagiat z brazylijskim artystą Toninho Geraesem, który oskarżył ją o skopiowanie fragmentu jego utworu „Mulheres” w piosence „Million Years Ago”. Sprawa ta podkreśla, jak złożone mogą być kwestie praw autorskich w świecie muzyki,  gdzie granice między inspiracją a naruszeniem praw autorskich są często niejasne, mogą być też bardzo, bardzo różne oceniane przez różne osoby.

Wizerunek w Życiu Prywatnym

Adele jest również świadoma znaczenia ochrony praw autorskich, wizerunku w życiu prywatnym. Artystka wielokrotnie wyrażała swoje niezadowolenie z mediów, które naruszały jej prywatność, co jest ściśle związane z ochroną jej praw do wizerunku. Trudno się zresztą dziwić. Brak zachowywania umiaru w tym zakresie to niestety jest jedna z bardziej uciążliwych stron bycia sławnym.Zdjęcie: Anna Cybulka

Wpływ na Przemysł Muzyczny

Sierpniowe koncerty i Adele Arena  oparte są o odmienną od tras koncertowych, koncepcję. Twórca taki jak Adele, nie przemieszcza się, lecz w specjalnie zaprojektowanym pod jego potrzeby, osobowość i styl miejscu przyjmuje „gości”, którzy do niego przyjeżdżają. To dla artysty niezmiernie atrakcyjna alternatywa dla tras koncertowych. Sam projekt powiązany z miastem – Monachium promuje i stwarza możliwość zarobienia dla miasta także na biletach kolejowych, noclegach itd. Dla widza stwarza co prawda trudy przemieszczania się, ale możliwości, jakie daje taka koncepcja, są nie do przecenienia. Ekran, stadion, przestrzeń – niejako miasteczko  stwarza niepowtarzalne przeżycia i możliwości także aranżacji, efektów specjalnych na koncercie.Zdjęcie: Anna Cybulka

Podsumowanie

Przykład letnich koncertów Adele w Monachium to niesamowity przykład bardzo złożonego projektu, nie tylko wspaniałej artystki, ale całego przedsięwzięcia, który oszałamia, daje pozytywną energię, tworzy i realizuje nowe koncepcje także w kontekście możliwych komercjalizacji prawa własności intelektualnej. A to, co dla mnie jako także widza było niezmiernie istotne, to cieszy, zachwyca i kreuje niesamowite, niezapomniane emocje. Dziękuję, że przełamałam pewne przekonania co do dużych koncertów i posłuchałam mojej córki. To było niezapomniane przeżycie. Jestem zachwycona.

Anna Cybulka

Czy potrzebujesz pomocy w ochronie swoich praw własności intelektualnej? Umów się z nami na krótką, 15-minutową rozmowę, podczas której omówimy Twoje potrzeby i odpowiemy na wszystkie pytania. Kliknij tutaj, aby umówić się na spotkanie!

Jeżeli masz do omówienia konkretny problem z zakresu prawa własności przemysłowej, zapraszamy na 60-minutową konsultację. Kliknij tutaj, aby zarezerwować termin.

Możesz również skontaktować się z nami bezpośrednio:

PORAJ Kancelaria Prawno-Patentowa Sp. z o.o.
Słowackiego 31/33 lok. 60-824 Poznań
Telefon: +48 61 843 21 00 | E-mail: kancelaria@poraj.com

Artykuł Adele na scenie w Monachium i prawa IP? pochodzi z serwisu Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa.

Dlaczego oznaczanie swoich prac jest ważne?

Każdy twórca chce, aby jego prace były rozpoznawalne i doceniane. Oznaczanie dzieł to nie tylko sposób na zabezpieczenie swoich praw, ale także na zwiększenie widoczności i rozpoznawalności swojej twórczości. Bez odpowiedniego oznaczenia Twoje prace mogą stać się niewidzialne dla odbiorców, a Twoje prawa autorskie mogą być naruszone.

W jaki sposób pomoże Ci nasza darmowa checklista “Autorska Nitka”?

Aby pomóc Ci w  procesie oznaczania prac, stworzyliśmy darmową checklistę „Autorska Nitka”. Dzięki niej upewnisz się, że oznaczasz swoje projekty, produkty, posty i inne dzieła zgodnie z prawem autorskim. To niezbędne narzędzie dla każdego, kto tworzy kreatywnie i chce dbać o swoje prawa oraz zwiększać widoczność swojej twórczości.

Co zyskasz pobierając checklistę?

• Zabezpieczenie Twórczości: Upewnisz się, że Twoje projekty są prawidłowo oznaczone.
• Ochrona Prawna: Poznasz zasady prawidłowego oznaczania zgodnie z prawem autorskim.
• Zwiększenie Widoczności: Twoje dzieła będą widoczne i rozpoznawalne.

Co zawiera nasza checklista?

Checklista jest przewodnikiem, w którym znajdziesz informacje:

• jak prawidłowo oznaczać zdjęcia i grafiki,
• jak oznaczać posty na mediach społecznościowych,
• jak oznaczać produkty,
• jak oznaczać materiały promocyjne,
• jak oznaczać treści online,
• jak oznaczać wzory i projekty,
• jak oznaczać kursy i materiały edukacyjne.

Jak pobrać checklistę „Autorska Nitka”?

Wystarczy, że wypełnisz poniższy formularz, a checklista zostanie wysłana na Twoją skrzynkę mailową.

W przygotowanym materiale znajdziesz także przykłady not autorskich. 

Nota autorska to krótkie oświadczenie, które autor/twórca umieszcza w swoich dziełach, informując o swoich prawach autorskich. Zazwyczaj zawiera imię i nazwisko autora, rok powstania utworu oraz zastrzeżenie dotyczące praw autorskich, na przykład często spotykane: „2024 Wszelkie prawa zastrzeżone” lub „Kopiowanie i rozpowszechnianie bez zgody autora zabronione”.  Nota autorska jest istotnym elementem ochrony praw autorskich.

Oznaczanie swoich dzieł to kluczowy krok w ochronie swojej twórczości i zwiększaniu jej widoczności. Nasza darmowa checklista „Autorska Nitka” pomoże Ci upewnić się, że robisz to prawidłowo. Nie czekaj, pobierz ją już dziś i zadbaj o swoje dzieła!

Artykuł Jak prawidłowo oznaczać swoje rękodzieło? Odkryj naszą darmową checklistę „Autorska Nitka”! pochodzi z serwisu Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa.

Dawno w dziedzinie praw autorskich nie było takiego poruszenia, jak w ciągu ostatnich miesięcy. Jaki jest powód tej sytuacji?  Nic innego jak sztuczna inteligencja, a szczególnie sprawa, o której piszemy poniżej.

Pod koniec grudnia miała miejsce prawdopodobnie najważniejsza sprawa dotycząca szorstkiej relacji praw autorskich i sztucznej inteligencji, która będzie miała wpływ na ten rok i kolejne. Wtedy to dziennik The New York Times (NYT) złożył pozew przeciwko firmom OpenAI i Microsoft, zarzucając im naruszenie praw autorskich poprzez szkolenie swoich systemów AI na treściach Timesa bez licencji.

Ilość treści w treści

OpenAI i Microsoft to firmy, które od 2019 ściśle współpracują w tworzeniu i rozpowszechnianiu sztucznej inteligencji i stoją za opracowaniem programu ChatGPT.

Został on uruchomiony w listopadzie 2022 roku i w ciągu pierwszego tygodnia zgromadził ponad milion użytkowników. Narzędzie otrzymało nazwę Chat GPT , co w rozwinięciu oznacza: Generative Pre-Trained Transformer (ang. Wyszkolony Transformator Generatywny). Nazwa ta podkreśla jego konwersacyjny charakter.

ChatGPT jest oparty na dużym modelu językowym (Large Language Model, LLM), zbudowanym na sztucznej sieci neuronowej. To typ algorytmu, który wykorzystuje techniki deep learningu i ogromne zbiory danych do zrozumienia, podsumowania, generowania i przewidywania nowych treści. Uczy się zatem tworzyć nowe treści (odpowiedzi na zadawane przez użytkowników pytania) na podstawie długotrwałego treningu polegającego na analizowaniu ogromnej liczby tekstów, ale też na bieżąco sięga do informacji dostępnych w Internecie.

Zdaniem NYT, OpenAI, który powstał „poprzez kopiowanie i wykorzystywanie milionów artykułów +Timesa+ objętych prawami autorskimi”.  Kopiowanie tekstów i materiałów amerykańskiego dziennika, powoduje miliardowe straty, a dodatkowo jest bezprawne. Dziennik uważa też, że chatboty stanowią dla gazety konkurencję jako źródło informacji. Dzieje się tak, w sytuacji, gdy użytkownik pyta ChatGPT o dowolne wydarzenie, czy zagadnienie, w odpowiedzi dostaje często treść opartą właśnie o artykuły NYT.

Dwie strony medalu

Times posłużył się argumentami, których do tej pory nikt nie przedstawił przeciwko firmom zajmującym się sztuczną inteligencją. Czy to jednak zapewni gazecie większe szanse powodzenia, niż inne pozwy złożone przez pisarzy (John Grisham i Jonathan Franzen), fotografów i agencje (Getty), wydawców, artystów, którzy w minionym roku wnosili liczne pozwy przeciwko firmom AI, o naruszenie praw autorskich, służących do budowania modeli AI. Firmy zajmujące się sztuczną inteligencją wykorzystywały prace wspomnianych, ale nie tylko, twórców do szkolenia modeli, a wyniki AI stawały się nielicencjonowanym pochodnym pracy prawdziwych autorów. Jednak, według firm zajmujących się sztuczną inteligencją wykorzystanie treści internetowych do trenowania sztucznej inteligencji mieści się w pojęciu dozwolonego użytku, a treści wyjściowe nie są wystarczająco podobne, by naruszać prawa autorskie.

The New York Times przedstawia tymczasem w prosty i sprytny sposób jak wytwór ChatGPT wykracza daleko poza cytowanie czy powtarzanie faktów i informacji. Gazeta pokazuje przypady, w których ChatGPT nie tylko skopiował informacje lub pomysły z artykułu, ale skopiował całe fragmenty artykułu w swojej odpowiedzi. Jeden z przykładów gazety pokazuje jak treści, które według pozwu miały być „minimalną podpowiedzią”, ChatGPT pokazuje jako swoje, de facto, reprodukując kilka akapitów tekstu. Na przykładzie widać, że ChatGPT nie tworzy oryginalnej pracy, a New York Times udowadnia, że wyniki bota mogą naruszać prawo. Kolorem czerwonym zaznaczono fragmenty o tej samej treści – pochodzące z ChatGTP oraz źródłowe – NYT.

O tym, w jakim stopniu OpenAI ponosi odpowiedzialność, zadecyduje amerykański sąd federalny Dystryktu Południowego Nowego Jorku. Nie ma jednak wątpliwości, że The New York Times wykazał, że sztuczna inteligencja kopiuje fragmenty tekstów pochodzących z artykułów w sposób potencjalnie naruszający prawo.

Artykuł Sztuczna inteligencja, prawo autorskie i New York Times pochodzi z serwisu Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa.

Tatuaż a utwór

Wraz z rozwojem branży tatuowania rośnie zapotrzebowanie na jakość pracy. Tatuatorzy są uważani za artystów i słusznie, bo coraz więcej z ich prac jest jak dzieła sztuki.
W Polsce dzieło artysty jest chronione prawem autorskim bez konieczności formalnego zarejestrowania przez twórcę jego pracy. By jednak uzyskać ochronę i zyskać miano utworu w rozumieniu prawa autorskiego, tatuaż powinien spełniać pewne kryteria:

• musi stanowić przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, czyli być oryginalnym dziełem artysty wykazującym jego wysiłek twórczy. Ochrona prawnoautorska niekoniecznie będzie zależała od wartość artystycznej końcowego dzieła, a od jakości wykonania, czyli precyzji i umiejętności tatuażysty. (Z kolei, jeśli tatuaż, który opiera się na powszechnie znanym wzorze, jest jego kopią, nie będzie przysługiwała mu ochrona prawnoautorska i będzie to utwór zależny);
• być utrwalony na nośniku, którym w przypadku tatuażu jest ludzkie ciało.

Jeśli tatuaż spełnia wszystkie wymagania utworu, jego twórcy przysługują niezbywalne prawa osobiste: (prawo do autorstwa utworu, prawo do oznaczenia utworu swoim imieniem, nazwiskiem, pseudonimem lub udostępnienia go anonimowo, prawo do nienaruszalności formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania, prawo do decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu, prawo nadzoru nad sposobem korzystania z utworu) oraz majątkowe (ich zbycie wymaga umowy w formie pisemnej): prawo do rozporządzania utworem na wszystkich polach eksploatacji oraz prawo do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.

Tatuaż a wolność osobista

Fakt, że tatuaż został wykonany na skórze żywej osoby sprawia, że może ona korzystać z niego w codziennym „zakresie”, czyli licencja na pola eksploatacji jest udzielona w sposób dorozumiany, w ramach wolności osobistej i prawa do decydowania o własnym ciele. Podobnie jak pierwszym udostępnieniu utworu – tatuażysta nie decyduje o tym gdzie i kiedy jego dzieło zostanie po raz pierwszy publicznie udostępnione.
Kwestia wolności osobistej, a więc prawo do dysponowania własnym ciałem, które jest prawem nadrzędnym, wymusza stosowanie zasad prawa autorskiego w sposób zmodyfikowany. Co potwierdza art. 49 prawa autorskiego, stwierdzający, że jeżeli w umowie nie określono sposobu korzystania z utworu, powinien on być zgodny z charakterem i przeznaczeniem utworu oraz przyjętymi zwyczajami, a więc eksponowanie tatuażu w miejscach publicznych, mieści się w zakresie udzielonej licencji. Natomiast zarabianie na tatuażu (np. sprzedaż zdjęcia fragmentu ciała z tatuażem), byłoby naruszeniem zwyczajowej formy używania tatuażu, a więc złamaniem praw twórcy.

Tatuażysta w sposób dorozumiany udziela klientowi licencji na korzystanie z utworu – tatuażu. Jego eksponowanie jest dozwolone w miejscach publicznych, jednak do naruszenia licencji może dojść w momencie wystąpienia w reklamie eksponującej wytatuowany fragment ciała, a więc zarobkowego korzystania z utworu.

Tatuażowe sprawy sądowe

Nośnikiem utworu w przypadku tatuażu jest ciało i to przy jego pomocy utwór jest rozpowszechniany. Problem eksponowania tatuażu najczęściej powstaje w kręgu osób znanych, dla których stanowi on część wizerunku, na którym zarabiają. W ten sposób, wzięcie udziału w reklamie komercyjnej, gdy częścią reklamy byłby umieszczony na ciele tatuaż, predysponuje twórcę do roszczeń z tytułu praw autorskich.
Tatuator, który zaprojektował i wykonał tatuaż, posiada pełne prawa autorskie, szczególnie jeśli chodzi o reprodukcję obrazu w jakikolwiek sposób lub wykorzystanie go do celów promocyjnych.

Jednym z najbardziej znanych przykładów prawnych ilustrujących prawa autorskie do tatuażu jest sprawa Whitmill vs Warner Bros, znana powszechnie jako sprawa tatuażu Mike’a Tysona w filmie Kac Vegas II. Z kolei, firma Nike została pozwana, gdy wykorzystała tatuaż gracza NBA Rasheeda Wallace’a w materiałach reklamowych, a Take-Two, twórcy gry wideo NBA 2K, są pozwani za używanie w grze tatuaży graczy NBA.
Większość spraw dotyczących tatuaży kończy się polubownie, choć pogodzenie interesów twórcy z wolnością osobistą to nie lada wyzwanie.

Źródła:
www.tattoodo.com/articles/tattoo-copyright-what-you-need-to-know-4521
www.dowsonturco.com.au/blog/tattoos-copyright/
www.legalnakultura.pl

Artykuł Utwory malowane na skórze pochodzi z serwisu Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa.