„Przecież to moja marka. Wymyśliłem ją, zbudowałem, płacę za reklamy.”

To zdanie słyszę bardzo często. Na konsultacji, przy kawie, w przerwie szkolenia. I prawie zawsze pada w tym samym momencie – wtedy, gdy okazuje się, że prawo widzi to… inaczej.

Tego lata, przez dziewięć czwartków IP Summer Session, opowiadaliśmy z Uladzimirem historie. Nie paragrafy – historie. Bo każda sprawa to historia jakiegoś człowieka: jego pomysłowości, energii, kreatywności. Dziś wybrałam trzy, które zadają dokładnie to jedno pytanie: czy Twoja marka jest naprawdę Twoja?

👉 Jeśli wolisz od razu sprawdzić swoją – zrób bezpłatny test (12 pytań, 10 minut). A jeśli masz chwilę na historie – zaczynamy w Australii.

Historia pierwsza: gigant, który musiał zmienić nazwę

Rok 1970. Jack Cowin kupuje franczyzę Burger Kinga na całą Australię. Wszystko gotowe – marka znana na świecie, plan, pieniądze. Co może pójść nie tak?

Okazuje się, że w Adelajdzie od lat działa lokal Dona Dervana. Sprzedaje burgery. Pod nazwą… „Burger King”. I – co najważniejsze – ma ten znak zarejestrowany.

Gigant musi się przemianować. Z listy znaków spółki-matki wybiera nazwę mąki naleśnikowej: Hungry Jack. Dodaje apostrof i „s”. I tak jest do dziś – ponad 480 restauracji w całym kraju, a szyldu Burger King tam nie zobaczycie.

Kiedyś zapytałabym: jak to możliwe, przecież to oni zbudowali tę markę? Dziś wiem – w tej sprawie to nie ma znaczenia. Marka należy do tego, kto ją zarejestrował – nie do tego, kto ją wymyślił. I jeszcze jedno: znak jest terytorialny. Kończy się na granicy.

👉 Więcej takich „bomb” – w tym łysego pana, który w każdym kraju nazywa się inaczej – znajdziesz we wpisie Nie tylko Burger King. Trzy bomby i jeden łysy pan o wielu nazwach. A jeśli chcesz sprawdzić, czy Twoja nazwa nie jest już zajęta, zajrzyj do przewodnika Jak sprawdzić, czy znak towarowy jest zajęty? Krok po kroku.

Historia druga: dwaj bracia i marka, której nie dało się przepiłować

Teraz Bawaria. Małe miasteczko Herzogenaurach, rzeka Aurach.

1924 rok – bracia Adolf i Rudolf Dasslerowie zakładają wspólną firmę. Buty sportowe szyte w domu rodzinnym, na początku w kuchni matki. W 1936 roku w Berlinie Jesse Owens zdobywa cztery złote medale – w ich butach. Lepszej reklamy nie dało się wtedy kupić.

A potem przychodzi rok 1948. Wojna, urazy, zdanie rzucone w schronie – wersji konfliktu jest kilka, skutek jeden. Bracia dzielą firmę. Maszyny, budynki, ludzi – wszystko da się policzyć i podzielić.

Poza jedną rzeczą.

Marka, która ubrała mistrza olimpijskiego, po prostu przestała istnieć. Rudolf zaczął od nowa – najpierw jako RUDA, wkrótce jako Puma. Adolf w 1949 roku – jako adidas. Dwie firmy po dwóch stronach tej samej rzeki. A miasteczko na lata podzieliło się tak, że po butach poznawało się, po której stronie stoisz.

Moim zdaniem to jedna z najpiękniejszych i najsmutniejszych lekcji IP, jakie znam. Bo znaku nie da się przepiłować na pół. Zostaje przy jednym albo znika. Współwłasność brzmi sprawiedliwie – do pierwszej decyzji, na którą potrzebujesz zgody kogoś, z kim już nie rozmawiasz.

W kancelarii Poraj widzimy to niestety regularnie: znak zgłoszony „na szybko” na jednego ze wspólników, a nie na spółkę. Po rozstaniu to on jest właścicielem w rejestrze – a firma negocjuje prawo do własnej nazwy.

Pytanie do Ciebie: na kogo jest zarejestrowany Twój znak? Na spółkę? Na Ciebie? Na wspólnika, który „akurat miał czas i to zgłosił”? A skoro marka bywa najcenniejszym składnikiem firmy – warto wiedzieć, ile jest warta. O tym piszemy w artykule Wszystko o wycenie znaków towarowych na początek.

Historia trzecia: logo znikąd

Trzecia historia nie ma sławnych bohaterów. Ma za to wiele wersji, które słyszymy na konsultacjach.

„Logo? Oj, to było wieki temu. Chyba robił je znajomy znajomego… a może stażysta?”

„Szwagier narysował na serwetce, a potem ktoś to przerysował.”

„Wygenerowałem w AI w pięć minut. Fajne, prawda?”

Fajne. Tylko… czyje?

Logo jest na opakowaniach, na stronie, na samochodach firmowych. Firma używa go od lat i nikt nie zadaje pytań. Do dnia, w którym pytanie pada: przy zgłoszeniu znaku, przy sprzedaży biznesu, w due diligence inwestora albo wtedy, gdy na rynku pojawia się naśladowca. „Kto jest autorem? Gdzie jest umowa?”

Cisza.

Bo jeśli nie wiesz, kto stworzył logo, nie masz od kogo nabyć praw. A bez pisemnej umowy przeniesienia autorskich praw majątkowych – z wymienionymi polami eksploatacji – prawa zostają przy twórcy. Nawet jeśli dawno temu zapłaciłeś fakturę. Nawet jeśli twórca dawno zniknął z horyzontu.

Z AI jest jeszcze ciekawiej. Grafika wygenerowana bez twórczego wkładu człowieka zwykle w ogóle nie jest chroniona prawem autorskim. Brzmi jak dobra wiadomość – nikt Ci jej nie odbierze? Niestety działa to w obie strony. Skoro nie jest niczyja, może ją skopiować… każdy. A generator mógł „przypadkiem” podsunąć coś bardzo podobnego do cudzego znaku.

Co wtedy? Nie chodzi o panikę – chodzi o porządek:

• ustal autora i zabezpiecz prawa na piśmie (gotowy wzór: Umowa o przeniesienie praw do logotypu z konsultacją),
• logo z AI zgłoś jako znak towarowy – rejestracja daje prawo wyłączne tam, gdzie prawo autorskie nie sięga,
• sprawdź, czy nie przypomina cudzego znaku, zanim trafi na produkty.

👉 Jak prawo autorskie i prawo do znaku towarowego się uzupełniają, tłumaczymy w cyklu Prawo ochronne na znak towarowy a prawo autorskie. O tym, kiedy i jak oznaczać treści tworzone z AI, piszemy we wpisie Używasz AI? Oznaczaj treści – kiedy i jak?, a szerszą refleksję znajdziesz na moim blogu: AI – twórca, narzędzie, naśladowca czy złodziej?

Co łączy te trzy historie?

Żadna nie wymagała złej woli. Nikt tu nikogo nie oszukał. Wystarczyła luka, której nikt w porę nie zauważył.

I to jest dla mnie najważniejsze. Marka to nie logo – to prawo do niego. Nie nazwa w KRS, nie domena, nie profil na Instagramie. Nie to, kto był pierwszy na rynku, tylko to, kto pierwszy zgłosił znak, na kogo – i czy ma papiery do tego, co zgłosił. Z jednej strony brzmi to prosto. Z drugiej – życie pisze swoje scenariusze.

Sprawdź swoją markę w 10 minut – bezpłatnie

Dlatego przygotowaliśmy test: „Czy Twoja marka jest naprawdę Twoja?”

To nie jest egzamin. To raczej lustro. 12 pytań, 10 minut, bez prawniczego żargonu. Po teście:

• wiesz, na czym stoisz – w czterech obszarach: rejestracja, własność, bezpieczeństwo i utrzymanie ochrony,
• widzisz swoje luki czarno na białym – zamiast ogólnego „chyba jest dobrze”,
• masz plan na 30 dni – tydzień po tygodniu, co sprawdzić i co zabezpieczyć, nawet jeśli zrobisz to sam(a).

Jedna prośba: odpowiadaj szczerze. „Nie wiem” to też odpowiedź – i bardzo ważna informacja.

Test jest bezpłatny. Kosztuje Cię tylko 10 minut uwagi – i odrobinę szczerości wobec własnej marki. To nasz sposób, żeby pierwszy krok był naprawdę łatwy.

Zrób bezpłatny test →

A jeśli test pokaże luki?

Test mówi, gdzie jest luka. Konsultacja mówi, co z nią zrobić – i w jakiej kolejności.

W 30 minut przejdziemy razem przez Twój wynik. Wychodzisz z rozmowy z:

• jasnością – wiesz, co i na kogo jest dziś zarejestrowane, bez samodzielnego przekopywania się przez bazy i rejestry,
• listą priorytetów – oddzielamy to, co pilne, od tego, co może poczekać, więc nie wydajesz pieniędzy na rzeczy, które dziś nie są potrzebne,
• konkretnym pierwszym krokiem – takim, który możesz zrobić jeszcze w tym tygodniu,
• spokojem – zamiast „chyba jest dobrze” wiesz, że Twoja marka jest naprawdę Twoja. Albo wiesz dokładnie, co zrobić, żeby była.

Inwestycja: 340 zł netto za 30 minut. To ułamek tego, ile kosztuje zmiana nazwy, rebranding albo spór o markę – o czasie i nerwach nie wspominając. Cennik mamy jawny, więc wiesz z góry, ile zapłacisz. Bez niespodzianek.

Umów konsultację – 340 zł netto →

Między czymś dobrym a wspaniałym jest drobny krok. Czasem ten krok to po prostu sprawdzenie, na kogo jest zarejestrowany znak – i kto naprawdę narysował Twoje logo.

A teraz pytanie do Ciebie: która z tych trzech historii zrobiła na Tobie największe wrażenie? I co pokazał test? Napisz do mnie: acybulka@poraj.com.

Anna Cybulka
rzecznik patentowy, Poraj Kancelaria Prawno-Patentowa

Wpis ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Historie Burger King / Hungry Jack's oraz braci Dasslerów pochodzą z sesji 2 i 8 IP Summer Session 2026.
Do końca września można
kupić nagrania po cenie „technicznej”.